«ΕΝΟΡΙΑΚΗ ΕΥΛΟΓΙΑ» - «Στό Διάστηµα βλέπεις τήν χάρη τοῦ Θεοῦ»

«Στό Διάστηµα βλέπεις τήν χάρη τοῦ Θεοῦ»

Ἕνα ἐρώτηµα πού πολλές φορές τέθηκε ἄλλοτε εἰρωνικά, ἄλλοτε µέ εἰλικρίνεια σέ µέλη διαστηµικῶν ἀποστολῶν µετά τήν ἐπι­στροφή τους στή Γῆ, ἦταν τό ἀκόλουθο: «Συναντήσατε τόν Θεό ἐκεῖ πού φθάσατε;». Κάποιοι Ἀµερικανοί ἀστροναῦτες ἀπάντησαν κάποτε ὅτι … ἀντίκρισαν τά ἴχνη Του. Οἱ Σοβιετικοί κοσµοναῦτες ἀντιθέτως, στήν ἄθεη Σοβιετική Ἕνωση µέχρι τά τέλη τῆς δεκαετίας τοῦ 1980, ἦσαν πιό σοβαροί καί δέν ἀστειεύονταν µέ τέτοια θέµατα. Σήµερα ὅµως, πού οἱ πολιτικές καί κοινωνικές συνθῆκες στή Ρωσία ἔχουν µεταβληθεῖ καί ὁ εὐσεβής Ὀρθόδοξος Ρωσικός λαός ἔχει τήν εὐκαιρία νά δοξολογεῖ καί νά ἀνυµνεῖ τόν ἀληθινό Τριαδικό Θεό, οἱ Ρῶσοι κοσµοναῦτες ἔ­χουν τήν εὐκαιρία νά ὁµολογοῦν ἀπερίφραστα ὅτι ἔχουν τόν δικό τους ἐξοµολόγο, µέ τόν ὁποῖο ἐπικοινωνοῦν ἀνά πᾶσα στιγµή ἀπό τό Διάστηµα.

Ὁ  ἐξοµολόγος τῶν κοσµοναυτῶν εἶναι ὁ π. Ἰώβ Τάλατς, ἐφη­µέ­ριος τοῦ Ναοῦ τῆς Μεταµόρφωσης, στό Κέντρο Ἐκπαίδευσης Κοσµο­ναυτῶν «Γιούρι Γκαγκάριν» κοντά στήν Μόσχα, ὁ ὁποῖος ἐπι­σκέπτεται συχνά τό κοσµοδρόµιο τοῦ Μπαϊκονούρ, στό γειτονικό Καζακστάν, ἀπ΄ ὅπου ξεκινοῦν οἱ ἀποστολές γιά τό Διάστηµα. Ἐκεῖ προετοιµάζει πνευµατικά τούς κοσµοναῦτες λίγο πρίν ἀπό τό µεγάλο τους ταξίδι καί τούς περι­µένει πάντα κατά τήν ἐπιστροφή τους γιά νά εὐχαριστήσουν, ὅπως λέει, ὅλοι µαζί τόν Θεό. «Ὅταν ἕνας ἄνθρωπος εἶναι στό Διάστηµα, µπορεῖ νά δεῖ τήν ἀληθινή µεγαλωσύνη τοῦ Σύµπαντος καί ἔτσι ἔρχεται κοντύτερα στόν Δηµιουργό». Ἄς δοῦµε ὅµως τί λέει ὁ π. Ἰώβ Τάλατς γιά τίς ἀνησυχίες καί τά ἐρωτήµατα, πού ἀπασχολοῦν τούς ἀτρόµητους κοσµοναῦτες, ὅταν αὐτοί βρίσκονται σέ τροχιά γύρω ἀπό τήν Γῆ.

«Εἶδα ἴχνη τοῦ Θεοῦ»

Ὁ π. Ἰώβ Τάλατς ἐπικαλεῖται τόν ἀµερικανό ἀστροναύτη Φράνκ Μπόρµαν, τόν πρῶτο ἄνθρωπο πού εἶδε τό φεγγάρι ἀπό κοντά, ὁ ὁποῖος ἐκείνη τήν ὥρα, ἔπειτα ἀπό µακρά σιωπή µέσα στό διαστηµόπλοιο, εἶπε: «Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεός τόν οὐρανόν καί τήν γῆν. Ἡ δέ γῆ ἦν ἀόρατος καί ἀκατασκεύαστος…». Ἦταν «ὁ πρῶτος στίχος ἀπό τή Γένεση, τό πρῶτο βιβλίο τῆς Ἁγίας Γραφῆς. Πολλά µέλη τοῦ πληρώµατος δέν µποροῦσαν παρά νά κλάψουν ἐκείνη τή στιγµή. Καί ὅταν ὁ Μπόρµαν ἐπέστρεψε στή γῆ, τόν ρώτησε κάποιος: “… εἶδες τόν Θεό, ὅταν ἤσουν στό Διάστηµα;”. Καί αὐτός ἀπάντησε: “Ὄχι, δέν εἶδα τόν Θεό. Εἶδα ὅ­µως τά ἴχνη τῆς παρουσίας Του”» λέει ὁ π. Ἰώβ Τάλατς.

Αὐτά τά ἴχνη πού εἶδε ὁ Φράνκ Μπόρµαν στό ξεκίνηµα τῆς «ὀδύσ­σειας» γιά τή γνωριµία τοῦ Σύµπαντος φαίνεται πλέον νά ὁµολογοῦν καί οἱ Ρῶσοι συνάδελφοί του, τονίζει ὁ ἱερέας. «Οἱ κοσµοναῦτες µέ καλοῦν πρίν βγοῦν νά περπατήσουν στό Διάστηµα ζητῶντας µου προσευχές καί εὐλογίες. Ὁ Υuri Lonchakov, διοικητής διαστηµοπλοίου, διάβασε ὁλόκληρη τή Βίβλο στή διάρκεια τῆς πτήσεώς του. Στίς τελευταῖες ὧρες τῆς πτήσεως ἤµασταν τακτικά σέ ἐπαφή, συζητῶντας θεολογικά θέµατα: πῶς δηµιούργησε ὁ Θεός τόν κόσµο, γιατί τόν δηµιούργησε µ᾽ αὐτό τόν τρόπο, πῶς κατανοοῦσαν οἱ ἅγιοί µας τήν φύση τοῦ Σύµπαντος. Ὁ Οleg Skripinchko, ἐνῶ βρισκόταν σέ τροχιά, τηλεφώνησε νά µᾶς συγ­χαρεῖ γιά τήν ἐπίσκεψη τοῦ Πατριάρχου Κυρίλλου στόν Ναό τῆς διαστηµικῆς βάσεως. Καί ὁ Ἑλληνικῆς καταγωγῆς Fyodor Υurchikhin πού ἐπέστρεψε πρόσφατα, κατά τήν διάρκεια τῆς 6µηνης περιστροφῆς του γύρω ἀπό τήν Γῆ εἶχε µαζί του τά ἅγια Λείψανα τοῦ Ἁγίου Θεοδώρου τοῦ Στρατηλάτου καί τοῦ Ἁγίου Θεοδώρου τοῦ Τήρωνος».

Ἁγιασµός πρίν ἀπό τήν πτήση

Ὁ π. Ἰώβ Τάλατς ἐπισκεπτόταν τούς κοσµοναῦτες, µέ τούς ὁποίους εἶχε πνευµατικές συζητήσεις καί εὐλογοῦσε κάθε λογῆς τεχνικό ἐξοπλισµό, πολύ προτοῦ ἱδρυθεῖ Ἐκκλησία µέσα στόν σταθµό. Μετά, «µέ τήν βοήθεια τοῦ Θεοῦ, ἀποκτήσαµε τήν Ἐκκλησία µας», λέει καί συνεχίζει: «Τά τελευταῖα λίγα χρόνια ἔχει ἀναδυθεῖ µία ὁλόκληρη παράδοση. Ὅ­λα τά πληρώµατα διαστηµόπλοιων ἐπισκέπτονται τήν Ἁγία Τριάδα πρίν ἀπό τήν ἐκτόξευση, γιά νά προσκυνήσουν τά Ἅγ. Λείψανα τοῦ Ἁγίου Σεργίου καί νά συµµετάσχουν σέ µία σύντοµη δέηση στήν ἐκκλησία τοῦ Ἁγίου Νίκωνος. Κατόπιν τούς εὐλογῶ µέ Ἁγιασµό καί δίνω στόν καθένα τους µικρά Εὐαγγέλια τσέπης καί εἰκόνες τοῦ Χριστοῦ καί τῆς Θεοτόκου πού τά παίρνουν µαζί τους στήν πτήση. Τέσσερις µέρες πρίν ἀπό τήν ἐκτόξευση πηγαίνω στό Μπαϊκονούρ, γιά νά τούς ἐξοµολογήσω καί νά τούς Μεταλάβω. Συζητοῦµε πνευµατικά θέµατα, διαβάζουµε µαζί τό Εὐαγγέλιο καί µιλᾶµε γιά διάφορα σηµαντικά ζητήµατα. Ὅταν οἱ ἄνδρες ἐπιστρέφουν στή Γῆ, εἶµαι ἐκεῖ γιά νά τούς ὑποδεχθῶ µέ µία εὐχαριστήρια δέηση στόν Θεό ».

Φόβος καί γενναιότητα

«Καί βέβαια αἰσθάνονται φόβο, ὅπως κάθε φυσιολογικός καί ζων­­τανός ἄνθρωπος ἐνώπιον τοῦ κινδύνου πού µπορεῖ νά ἀπειλήσει τή ζωή του», λέει ὁ π. Ἰώβ Τάλατς περιγράφοντας τά αἰσθήµατα τῶν κοσµοναυτῶν. Ὅσο γι᾽ αὐτά πού σκέφτονται, ὅταν βρίσκονται ἔξω, στό Σύµπαν; «Τό Διάστηµα εἶναι ἀκόµη ἐχθρικό γιά τόν ἄνθρωπο. Φανταστεῖτε ὅτι στόν ἥλιο ἡ θερµοκρασία εἶναι +180 βαθµούς Κελσίου, ἐνῶ στή σκιά -150 βαθµούς Κελσίου. Ἂν ὁ ἄνθρωπος βρεθεῖ ξαφνικά χωρίς τό σκάφανδρό του, τόν περιµένει βέβαιος θάνατος. Ἡ γενναιότητά τους συνίσταται στό γεγονός ὅτι αἰσθανόµενοι τόν φόβο µποροῦν νά τόν ξεπερνοῦν. Ἡ πλειονότητα, µέ τήν βοήθεια τοῦ Θεοῦ ξεπερνάει τόν φόβο καί βλέποντας τό ἔλεός Του προσεύχονται καί κάνουν αὐτό πού πρέπει νά κάνουν. Ὅταν βρίσκονται ἐκεῖ, ἐργάζονται καί ἴσως δέν σκέφτονται καί πολύ τό ἐάν φοβοῦνται ἢ δέν φοβοῦνται. Προετοιµάζονται ἐπί χρόνια γιά ἐκείνη τή στιγµή. Γιά νά γίνει κάποιος κοσµοναύτης, προετοιµάζεται ἐπί δέκα χρόνια καί γνωρίζουν τί τούς περιµένει. Ἡ προετοιµασία εἶναι πολύ καλή».

Φθάνει αὐτό; «Ἐµεῖς στή Ρωσία ἔχουµε καί µία παροιµία: “Νά ἐλπίζεις στόν Θεό, ἀλλά κάνε καί σύ κάτι”. Ὅταν ὁ ἄνθρωπος ἐπιτελεῖ τό ἔργο του σωστά καί µέ πίστη στόν Θεό τότε ὅλες οἱ δυσκολίες, ἐσωτερικές καί ἐξωτερικές, ξεπερνιοῦνται, διότι µόνον ὁ Θεός µπορεῖ νά στηρίξει, νά δώσει ἐλπίδα, νά νουθετήσει τόν ἄνθρωπο, ὥστε νά κάνει τό σωστό σέ δύσκολες καταστάσεις », λέει ὁ π. Ἰώβ Τάλατς.

Ἁµαρτίες στό Διάστηµα

Μποροῦν οἱ ἄνθρωποι νά σωθοῦν ἀπό τίς ἁµαρτίες στό Διάστηµα ἢ θά ὑποπέσουν σέ αὐτές καί ἐκεῖ; Ὁ π. Ἰώβ Τάλατς δέν δυσκολεύεται νά ἀπαντήσει. «Ἀπό τόν ἑαυτό σου δέν µπορεῖς νά ξεφύγεις. Ἡ συσ­σώρευση τῶν µειονεκτηµάτων καί τῶν ἀδυναµιῶν – ἡ ὁποία σέ ὁδηγεῖ στήν ἀνάπτυξη τῶν παθῶν – συµβαίνει, ἀνεξάρτητα ἀπό τό ποῦ βρί­σκε­ται ὁ ἄνθρωπος. Οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας λένε ὅτι ἂν δέν ἀπελευ­θερωνόµαστε ἀπό τήν ἁµαρτωλότητα καί τό πάθος τότε ὅλα αὐτά θά τά πάρουµε στήν αἰώνια ζωή. Ὁ φθονερός καί στήν οὐράνια ζωή θά παραµείνει φθονερός, ἀλλά ἐκεῖ ἡ ζωή του θά εἶναι ἀνυπόφορη. Ἔτσι οἱ ἀνθρώπινες ἀδυναµίες ὑπάρχουν τόσο ἐδῶ στή Γῆ ὅσο καί στό Διάστηµα. Στούς κοσµοναῦτες, ὅπως καί σέ κάθε ἄνθρωπο, ἐµφανίζονται καί κακές σκέψεις καί ὑπάρχουν καί παράπονα καί θυµός, ὅπως σέ ὅλους τούς ζωντανούς ἀνθρώπους. Δέν εἶναι ροµπότ. Εἶναι ἔξυπνοι, ταλαντοῦχοι καί πολύπλευροι, ἀλλά καί ἄνθρωποι, γι᾽ αὐτό καί ζητοῦν τήν βοήθεια τοῦ Θεοῦ».

«Θεέ µου, γιατί γύρισα;»

Κάθε κοσµοναύτης, κατά τόν π. Ἰώβ Τάλατς, ἀποκοµίζει καί µε­ταφέρει κατά τήν ἐπιστροφή του τίς δικές του ἐµπειρίες. «Δέν µπορεῖς νά τό ἐξηγήσεις. Δέν µπορεῖς νά ἐξηγήσεις ποιός αἰσθάνεται τί, διότι οἱ ἄνθρωποι ἀποκοµίζουν πολλές καί διαφορετικές ἐµπειρίες. Ἕνας κοσµοναύτης, ὁ Βάλερι Ὀλιαγκόφ, ἔχει παραµείνει στό Διάστηµα, ἐάν δέν κάνω λάθος, ἐπί ἕναν χρόνο καί τρεῖς µῆνες, δηλαδή εἶναι κάτι σάν πρωταθλητής. Στήν διάρκεια τῆς παραµονῆς του στό Διάστηµα γιόρτασε τό Πάσχα. Ἔφτιαξε ὁ ἴδιος ἕνα πασχαλιάτικο γλυκό καί ἔψαλε τό “Χριστός Ἀνέστη”, ἀλλά µετά, ὅταν ἐπέστρεψε ἐδῶ, σέ µᾶς, ὑπῆρχαν ὅλα τά καθηµερινά προβλήµατα. Καί ὅταν ἄρχισε νά τά ξαναζεῖ καί νά τά βλέπει, εἶπε µισοαστεῖα – µισοσοβαρά: “Θεέ µου, γιατί γύρισα;”».

Ἰωάννης Χαραλάµπης

Οἰκονοµολόγος

«ΕΝΟΡΙΑΚΗ ΕΥΛΟΓΙΑ» Ἀρ. Τεύχους 116 

Φεβρουάριος 2012