«ΕΝΟΡΙΑΚΗ ΕΥΛΟΓΙΑ» - Ο «ΚΥΡΙΑΡΧΟΣ ΛΑΟΣ» ΚΑΙ ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ ΤΟΥ

Ο «ΚΥΡΙΑΡΧΟΣ ΛΑΟΣ» ΚΑΙ ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ ΤΟΥ

Μία πολύ ἐνδιαφέρουσα ἱστορική ἔρευνα ἦρθε πρόσφατα στό φῶς τῆς δηµοσιότητος. Ἀφορᾶ τήν εὐθύνη τοῦ Γερµανικοῦ λαοῦ σέ σχέση µέ τά ἐγκλήµατα τοῦ Ναζισµοῦ κατά τῆς ἀνθρωπότητος. Μέχρι πρίν λίγα χρόνια εἶχε ἐπικρατήσει ἡ ἄποψη ὅτι τήν βασική εὐθύνη γιά τά ἐγκλήµατα αὐτά εἶχε ὁ Ἀδόλφος Χίτλερ καί τό ναζιστικό καθεστώς πού ἐπέβαλε. Ὁ Γερµανικός λαός ἐθεωρεῖτο, οὔτε λίγο οὔτε πολύ, θύµα τοῦ καθεστῶτος. Χαρακτηριστικά ὁ συγγραφέας Τόµας Μάν ἔγραψε, ὅτι ὁ πόλεµος τοῦ Ναζισµοῦ ἐναντίον τῶν ἄλλων λαῶν, ἀποτέλεσε «ἔγκληµα εἰς βάρος τοῦ Γερµανικοῦ λαοῦ ἀπό τούς ἡγέτες του».

Μιά νέα ἱστορική προσέγγιση ὅµως ἔρχεται νά ἀνατρέψει αὐτή τήν ἀντίληψη. (βλ. ἄρθρο Νατάσας Μπαστέα, ΤΑ ΝΕΑ 22-10-2011) Βασικός ἐκπρόσωπός της ὁ Βρετανός ἱστορικός Ἴαν Κέρσοου πού θεωρεῖται διεθνῶς ὁ πλέον εἰδικός γιά τήν ναζιστική περίοδο καί τόν ἀδόλφο Χίτλερ. Σύµφωνα µέ τόν Κέρσοου οἱ νεώτερες ἱστορικές ἔρευνες φέρνουν στό προσκήνιο τήν οὐσιαστική ἐµπλοκή τοῦ λαοῦ στά ἐγκλήµατα τοῦ ναζισµοῦ, καί ἄρα ὁδηγοῦν στήν ἐνοχοποίηση τοῦ Γερµανικοῦ λαοῦ σέ πολύ µεγαλύτερο βαθµό ἀπό αὐτόν πού ἀπέδιδαν οἱ παλαιότερες ἱστορικές προσεγγίσεις. Ὅπως δήλωσε ὁ Κέρσοου στήν ἐφηµερίδα «Times»: «Ἐκεῖ πού κάποτε ἐθεωρεῖτο ὅτι τό καθεστώς καί ὁ Γερµανικός λαός βρίσκονταν σέ ἀντίθεση, τώρα ἱστορικά τούς βλέπουµε ὡς κάτι ἐνιαῖο. Δίνεται ἰδιαίτερη ἔµφαση στήν εὐρύτερη συναίνεση πού στήριξε τό ναζιστικό καθεστώς».

Σύµφωνα µέ τόν σέρ Ἴαν ὁ Χίτλερ ποδηγετοῦσε τίς µάζες ὄχι µόνο µέ τήν πολιτική προπαγάνδα καί τόν µηχανισµό τοῦ τρόµου ἀλλά καί µέσῳ τοῦ οἰκονοµικοῦ ἐλέγχου «τῶν στοµαχιῶν τους», ὅπως ἀναφέρει χαρακτηριστικά. Συγκεκριµένα τό κράτος πρόνοιας χρηµατοδοτούµενο ἀπό τήν λεηλασία τῶν περιουσιῶν τῶν Ἑβραίων καί τῶν κατακτηµένων Εὐρωπαϊκῶν λαῶν, ἔδωσε στούς περισσότερους Γερµανούς ὑψηλό βιοτικό ἐπίπεδο σχεδόν µέχρι τούς τελευταίους µῆνες τοῦ πολέµου, ἀντίθετα µέ ὅσα συνέβαιναν κατά τήν διάρκεια τοῦ Α’ Παγκοσµίου Πολέµου ὅταν ὁ κόσµος λιµοκτονοῦσε. «Οἱ Γερµανοί ἐξαγοράστηκαν» παρατηρεῖ ὁ σέρ Ἴαν. Ἐγνώριζαν ἄλλωστε πολύ καλά τά αἴτια τῆς δικῆς τους οἰκονοµικῆς εὐµάρειας, κατά τήν συγκεκριµένη χρονική περίοδο.

Σύµφωνα µέ ἕναν ἄλλο ἱστορικό, τόν Φρέντερικ Τέιλορ, ὁ ὁποῖος ἔχει µελετήσει τίς ἐξελίξεις στήν Γερµανία µετά τόν πόλεµο, µέχρι καί τήν δεκαετία τοῦ ’50, πολλοί Γερµανοί ἦταν ἀκόµη προσηλωµένοι στίς ναζιστικές ἰδέες, γεγονός πού ἐπιβεβαιώνει τήν ταύτιση τοῦ Γερµανικοῦ λαοῦ µέ τόν ναζισµό.

Τό εὐχάριστο εἶναι ὅτι ἡ νέα γενιά τῶν Γερµανῶν ἔχει µεγαλύτερη ἀποστασιοποίηση ἀπό τούς προγόνους της, καί στέκεται πολύ πιό κριτικά ἀπέναντί τους. Δέν εἶναι τυχαῖο ὅτι ὁ σέρ Ἴαν Κέρσοου τιµήθηκε τό 1994 µέ τό παράσηµο τοῦ Ὀµοσπονδιακοῦ Σταυροῦ ἀπό τήν γερµανική Κυβέρνηση γιά τήν προσφορά του στήν ἱστορική ἔρευνα.

Ἀποδεικνύεται γιά ἄλλη µιά φορά ἡ µεγάλη εὐθύνη πού ἔχει ὁ λαός σέ κάθε ἱστορική συγκυρία. Δέν ἔχουν µόνο οἱ ἡγέτες εὐθύνη γιά τόν λαό ἀλλά καί ὁ λαός εἶναι ὑπεύθυνος γιά τούς ἡγέτες του. Κάθε στιγµή δείχνει τήν προθυµία ἤ τήν ἀπροθυµία του γιά τό ἄν θά ἀκολουθήσει τούς ἡγέτες του εἴτε πρός τήν ἀνόρθωση καί τό µεγαλεῖο, εἴτε πρός τήν κατάπτωση καί τήν αἰσχύνη. Ἡ εὐθύνη τοῦ λαοῦ εἶναι µεγάλη καί δέν πρέπει ποτέ νά τήν ξεχνᾶ. Ἀντιθέτως ὀφείλει νά βρίσκεται σέ διαρκή ἐπαγρύπνηση, καί νά ἐνεργεῖ πάντοτε µέ κριτήριο τό γενικό καλό καί ὄχι τό στενό ἀτοµικό συµφέρον. Εἰδικά ἐµεῖς οἱ Ἕλληνες µπορεῖ νά µήν κατακτήσαµε ποτέ ἄλλους λαούς γιά νά τούς ἐκµεταλευτοῦµε οἰκονοµικά, κατά κάποιο τρόπο ὅµως «ἐξαγοραστήκαµε» κι ἐµεῖς ἀπό τούς πολιτικούς ἡγέτες µας. Διότι τά τελευταῖα τριάντα χρόνια µᾶς ἔδωσαν τήν δυνατότητα νά καλοπεράσουµε καί νά ζήσουµε πάνω ἀπό τίς δυνατότητές µας στηριζόµενοι σέ δανεικά. Μᾶς διόρισαν στό Δηµόσιο τά παιδιά µας χωρίς ἀξιοκρατία ἀλλά χατηρικά καί περιµένοντας ὡς ἀντάλλαγµα τήν ψήφο µας. Μᾶς ἐξασφάλισαν ἐπιδοτήσεις ἀπό τήν Εὐρωπαϊκή Ἔνωση χωρίς νά τίς ἀξίζουµε καί χωρίς νά εἴµαστε συνεπεῖς στίς ὑποχρεώσεις µας. Μᾶς ἔδιναν µισθούς καί ἐπιδόµατα ὄχι ἀπό τά ἔσοδα τοῦ Κράτους ἀλλά ἀπό τά χρήµατα πού δανείζονταν ἀπό τό ἐξωτερικό. Διότι τά ἔξοδα τοῦ Κράτους ἦταν πολλαπλάσια ἀπό τά ἔσοδα. Δέν µᾶς ἔλεγαν τήν ἀλήθεια ἀκόµη κι ὅταν πλησιάζαµε στήν καταστροφή. Ἀντίθετα µᾶς ἔδιναν ὑποσχέσεις καί µᾶς ἔταζαν λαγούς µέ πετραχήλια προκειµένου νά καταλάβουν τά ἀξιώµατα καί τίς καρέκλες τῆς ἐξουσίας. Μέ ὅλα αὐτά καί πολλά ἄλλα, οἱ ἡγέτες µας µᾶς «ἐξαγόραζαν» καί ἐµεῖς (ὄχι ὅλοι φυσικά, δυστυχῶς ὅµως οἱ περισσότεροι) δεχόµασταν τήν ἐξαγορά. Ἀποτέλεσµα; Ἡ θέση πού βρισκόµαστε σήµερα. Χρεοκοπηµένοι, ἀπελπισµένοι, ἀδύναµοι καί ἀνίσχυροι. Ἡ Γερµανία εἶναι καί πάλι ἡ ἰσχυρή χώρα πού ρυθµίζει τά πράγµατα. Αὐτή τήν φορά ὄχι στρατιωτικά ἀλλά οἰκονοµικά. Κι ἐµεῖς σάν λαός αἰσθανόµαστε ὅτι εἴµαστε ὑπό κατοχή. Ἐνῶ ὅλα τά προηγούµενα χρόνια µᾶς εἴχανε πείσει οἱ ἡγέτες µας ὅτι ἤµασταν «ὁ κυρίαρχος λαός». Κι ἐµεῖς τό πιστεύαµε. Μόνο τώρα πού ἄδειασαν οἱ τσέπες µας ἔχουµε ἀρχίσει νά προβληµατιζόµαστε. Τώρα ἴσως ἀρχίσει καί γιά µᾶς ἡ ἀποστασιοποίηση ἀπό τό ἁµαρτωλό παρελθόν µας.

Ἡ παράδοσή µας, ἡ Ὀρθόδοξη πίστη µας, οἱ ἀγῶνες καί οἱ θυσίες τῶν προγόνων µας µποροῦν νά ἀποτελέσουν τίς πηγές τῆς ἔµπνευσής µας γιά τήν νέα µας πορεία.

π. Πασχάλης Γρίβας

«ΕΝΟΡΙΑΚΗ ΕΥΛΟΓΙΑ» Ἀρ. Τεύχους 117 

Mάρτιος 2012